W twoim świecie

Jak często w ciągu dnia powinnaś odwiedzać toaletę?

Wyjaśniamy!

07maja2019
Jak często w ciągu dnia powinnaś odwiedzać toaletę? fot. Yarden / Unsplash

Przyjmuje się, że w warunkach prawidłowych (fizjologicznych) powinno się wypróżniać co najmniej 2 razy w tygodniu, ale nie częściej niż 3 razy w ciągu dnia, przy czym dobowa masa stolca nie może przekraczać 200 g. Na rytm defekacji wpływa wiele czynników, w tym rodzaj i zróżnicowanie stosowanej diety, nawyki żywieniowe, aktywność fizyczna, stres. Praktyka dowodzi, że rytm wypróżnień ma charakter bardzo indywidualny – dla niektórych pacjentów wizyty w toalecie co 2 dni stanowią normę, inni wypróżniają się 2-3 razy dziennie. Należy jednak zwracać uwagę na nagłe i nieuzasadnione zmiany rytmu wypróżnień, które mogą sygnalizować poważne stany chorobowe.

Od czego zależy prawidłowe wypróżnianie?

Potrzebę oddania stolca warunkuje aktywność motoryczna przewodu pokarmowego, na którą wpływa autonomiczny układ nerwowy wraz z hormonami żołądkowo-jelitowymi (enterohormonami).

Trudno zdefiniować, czym jest prawidłowe wypróżnianie lub, mówiąc ściślej, prawidłowy rytm defekacji. Na częstotliwość wizyt w toalecie wpływa szereg czynników – w tym czynniki emocjonalne, napięcie układu autonomicznego, model żywienia, rodzaj wykonywanej pracy czy tryb życia, które oddziałują z kolei na perystaltykę i czas pasażu treści pokarmowej przez przewód pokarmowy. Według dostępnych danych ponad 70 proc.  populacji wypróżnia się od 5 do 7 razy w tygodniu; ok. 25 proc. oddaje stolec 1-3 razy w ciągu dnia.[1]

Pasaż jelitowy również ma charakter indywidulany, najczęściej jednak czas przechodzenia treści pokarmowej przez jelito grube trwa 2-3 doby. W niektórych przypadkach może wydłużać się nawet do 6 dni. Spowolniony pasaż skutkuje nadmiernym odwodnieniem treści jelitowej – woda zostaje wchłonięta do krwiobiegu. W konsekwencji zmniejsza się częstotliwość wizyt w toalecie, a zalegające w jelicie masy kałowe stają się suche, twarde i zbite, co bywa źródłem dolegliwości bólowych w czasie defekacji.

Szerzej o przyczynach zaparć przeczytać można na http://stopzaparciom.pl/przyczyny-zaparc.html.

Zmiana rytmu wypróżnień – kiedy do lekarza?

Niepokój powinna wzbudzić gwałtowna zmiana rytmu wypróżnień. Jeśli pacjent, który wcześniej oddawał stolec np. co 2 dni, nagle zaczyna korzystać z toalety codziennie, powinien niezwłocznie zasięgnąć porady lekarskiej. Z konsultacją lekarską nie może zwlekać także osoba, która wypróżniała się 2 razy dziennie, a teraz potrzebę oddania stolca odczuwa co kilka dni.

Choć nie brzmi to zachęcająco, warto obserwować swoje stolce – zmiana wyglądu kału także może wskazywać na podłoże organiczne. Pacjent, który zauważy stolce tłuste, czarne, smoliste, ołówkowate czy pieniste wymaga pilnej oceny lekarskiej.

Reklama

Wśród tzw. objawów alarmowych, które powinny skłonić do bezzwłocznej wizyty u lekarza, wymienia się:

  • nieuzasadniony spadek wagi,
  • krwawienia z przewodu pokarmowego,
  • bóle brzucha w nocy,
  • dodatni wywiad rodzinny w kierunku raka jelita grubego.

Zaparcia – co robić?

Zaparcia (wypróżnienia 2 razy na tydzień lub rzadziej) związane z spowolnioną motoryką i wydłużonym pasażem jelitowym, u których podstaw nie leżą żadne choroby organiczne, wymagają zmiany diety i stylu życia. Zaleca się zwiększenie dobowej podaży błonnika i płynów oraz większą, systematyczną aktywność fizyczną. Należy zaznaczyć, że wyniki najnowszych badań[2] (publikacja: kwiecień 2019 JAMA – Journal of the American Medical Association) wskazują przede wszystkim na skuteczność błonnika spożywanego z dietą (do dobrych źródeł włókna pokarmowego zaliczają się m.in. produkty pełnoziarniste, warzywa i owoce). Wspomniana metaanaliza Amerykańskiego Towarzystwa Medycznego z większą rezerwą natomiast odnosi się do suplementacji błonnika.

Jeśli postępowanie niefarmakologiczne okazuje się niewystarczające, warto wesprzeć się metodami farmakologicznymi. Leki pobudzające (np. bisakodyl), przeznaczone do krótkotrwałego leczenia zaparć, działają stymulująco na perystaltykę jelita grubego, ograniczają resorpcję wody w jelicie grubym, a tym samym pobudzają i ułatwiają wypróżnienie.

 

Źródła:

Kocełak P., Zahorska-Markiewicz B., Olszanecka-Glinianowicz M. Wybrane elementy zaburzeń motoryki przewodu pokarmowego mogące uczestniczyć w patogenezie otyłości. Wiadomości Lekarskie. 2009; 4: 262–274.

Jarosz M., Dzieniszewski J. Zaparcia – porady lekarzy i dietetyków. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.

Rubin R. High-Fiber Diet Might Protect Against Range of Conditions. JAMA. April 17, 2019; doi:10.1001/jama.2019.2539.

Dzierżanowski T., Rydzewska G. Zaparcie stolca – trudny problem leczniczy. Przegląd Gastroenterologiczny. 2012; 7 (5): 249–263.

Payne A., Barker H. Dietetyka i żywienie kliniczne. Elsevier Urban&Partner, Wrocław 2013.

Hermann J., Kościński T., Drews M. Praktyczne zasady postępowania w zaparciach u dorosłych. Ginekologia Polska. 2012; 83: 849–853.

Postępowanie w zaparciu. Podsumowanie wytycznych American Gastroenterological Association 2013. Medycyna Praktyczna. 2013; 12: 44–50.

Postępowanie w nienowotworowych chorobach odbytnicy i odbytu. Podsumowanie wytycznych American College of Gastroenterology. Medycyna Praktyczna. 2014; 2015; 3: 26–34.

Szota M. Postępowanie w zaparciach. Lek w Polsce. 2013; 4 (264): 53–58.

eMPendium leki. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018.

Tabbers M.M., Dilorenzo C., Berger M.Y. et al. Evaluation and Treatment of Functional Constipation in Infants and Children: Evidence-Based Recommendations From ESPGHAN and NASPGHAN. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 2014; 58 (2): 265–281.

Lacy B.E., Mearin F., Chang L. et al. Bowel disorders. Gastroenterology. 2016; 150: 1393–1407.

Matyja M., Haberka M., Olszanecka-Glinianowicz M. Żywienie i styl życia – najnowsze wytyczne AHA 2017. Medycyna po Dyplomie 2017; 26 (9): 20–23.

[1] Jarosz M., Dzieniszewski J. Zaparcia – porady lekarzy i dietetyków. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2004.

[2] Rubin R. High-Fiber Diet Might Protect Against Range of Conditions. JAMA. April 17, 2019; doi:10.1001/jama.2019.2539.

 

Materiał partnera

Polecamy również

Skomentuj