COSMO BODY

Dieta wątrobowa – czego unikać?

Wątroba to jeden z najważniejszych narządów w organizmie. Zdarza się, że wymaga dodatkowego wsparcia, ponieważ jego funkcjonowanie jest zaburzone. Dowiedz się, czym jest dieta wątrobowa, co jeść, a czego unikać, by wątroba działała bez zarzutu.

19lutego2019
Dieta wątrobowa – czego unikać?

Wątroba bywa nazywana laboratorium organizmu, ponieważ zachodzi w niej szereg procesów, które ułatwiają wydalanie substancji szkodliwych oraz które odpowiadają za procesy przemiany gwarantujące właściwe odżywienie całego ciała. Zdarza się jednak, że rozwijający się proces chorobotwórczy zaburza funkcjonowanie wątroby. Wówczas konieczne jest włączenie właściwego leczenia oraz wspomaganie się odpowiednio zbilansowanym jadłospisem. Przestrzeganie diety przy chorej wątrobie wymaga pewnej wiedzy na temat dostępnych składników odżywczych. Umiejętność ich prawidłowego rozpoznania ułatwia eliminowanie substancji szkodliwych oraz sprzyja włączaniu do jadłospisu pożądanych produktów. Dowiedz się, czym jest dieta wątrobowa i poznaj sprawdzone przepisy.

Wątroba - dlaczego jest ważna?

Wątroba jest wielofunkcyjnym gruczołem znajdującym się u wszystkich kręgowców, a także u niektórych zwierząt spoza tej grupy. Jest ważnym elementem układu pokarmowego i bez niej organizm nie może funkcjonować prawidłowo. U większości organizmów gruczoł składa się z dwóch płatów. Nie inaczej jest w przypadku człowieka. Ludzka wątroba waży 1300-1700 gramów (1300-1500 gramów w przypadku kobiet oraz 1500-1700 gramów w przypadku mężczyzn).

Liczne przemiany zachodzące w wątrobie gwarantują sprawne funkcjonowanie organizmu. Najprościej można je podzielić na funkcje:

detoksykacyjną;

metaboliczną;

filtracyjną;

magazynującą.

Reklama

Do najważniejszych zadań gruczołu należy bez wątpienia synteza. Zadaniem wątroby jest bowiem syntezowanie czynników krzepnięcia krwi; wytwarzanie oraz wydzielanie żółci (nawet 1,5 litra na dobę) emulgującej tłuszcze; powtórne wykorzystanie zużytej soli żółciowej; produkowanie i magazynowanie niektórych białek osocza krwi (m.in. albumina, fibrynogen, protrombina); wytwarzanie polisacharydu - heparyny; produkowanie i magazynowanie enzymów; syntezowanie cholesterolu i trójglicerydów; syntezowanie IGF-1; syntezowanie angiotensynogenu.

Równie ważnymi zadaniami wątroby są przemiany metaboliczne. Gruczoł przetwarza puryny w kwas moczowy; zamienia węglowodany w łatwo przyswajalną dla organizmu glukozę, a jej nadmiar w glikogen lub tłuszcze; aminokwasu metabolizuje do glukozy, a także rozkłada zużyte erytrocyty. Nie bez znaczenia jest także funkcja magazynująca wątroby, która polega na odkładania żelaza i witamin (A, D, K, niewielkich ilości B12 i C). Narząd odpowiada również za filtrację krwi. W procesie jej oczyszczania wątroba neutralizuje substancje toksyczne takie jak alkohol oraz inne używki czy niektóre leki. Ponadto gruczoł przekształca toksyczny amoniak w potrzebny mocznik oraz łączy metabolity wielu substancji chemicznych z kwasem glukoronowym.

Warto dodać, że wątroba jest również buforem poziomu glukozy we krwi. Bierze także udział w termoregulacji organizmu. Krew wypływająca z gruczołu jest bowiem cieplejsza o 1°C. Poza tym wątroba magazynuje substancje nadające się do ponownego wykorzystania oraz usuwa te, które są zbędne. W przypadku ciąży, u płodu gruczoł pełni z kolei funkcję krwiotwórczą.

Choroby wątroby - sprawdź, co ci zagraża

Wątroba bierze udział w wielu procesach zachodzących w organizmie, w tym tych, które odpowiadają za przekształcanie oraz usuwanie substancji toksycznych. W związku z tym narząd jest narażony na zatrucia, infekcje wirusowe (m.in. WZW typu A, B, C, cytomegalia) i bakteryjne oraz za zakażenie pasożytami (np. motylica wątrobowa, lamblie). Ponadto do chorób wątroby zalicza się zaburzenia wrodzone takie jak zespół Gilberta oraz niedrożności węwnątrzwątrobowe czy hemochromatozę.

 

Wszystkie wspomniane schorzenia prowadzą do niewydolności wątroby, marskości, nowotworu, pourazowych ropni oraz do żółtaczki. Warto dodać, że liczne stłuszczenia gruczoły są jednym z najczęstszych problemów z wątrobą, które jest wywołane nieprawidłową dietą, brakiem ruchu oraz nadużywaniem alkoholu. Z tego powodu choroby wątroby stanowią poważny problem społeczny i wymagają odpowiedniej prewencji oraz edukacji profilaktycznej.

Dieta wątrobowa - co jeść i po co?

Dieta przy chorej wątrobie powinna być lekkostrawna. Jej podstawowym założeniem jest unikanie tłuszczu oraz potraw smażonych. Ograniczenie substancji szkodzących gruczołowi to główne zadanie sposobu odżywania, jakim jest dieta wątrobowa. Przepisy opierają się natomiast na składnikach mających na celu ochronę i zmniejszenie aktywności wydzielniczej narządów (wątroba, pęcherzyk żółciowy, trzustka, jelito grube), co wspiera odbudowę narządu. Konieczne jest zatem ograniczenie tłuszczów oraz zwiększenie ilości warzyw bogatych w β- karoten i witaminę C. Ważne jest również regularne spożywanie posiłków (4-5 razy dziennie co 3-4 godziny), co ułatwia trawienie i właściwe wchłanianie substancji odżywczych. Ponadto porcje potraw powinny być niewielkie i o umiarkowanej temperaturze. Ostatni posiłek nie może być jedzony później niż dwie godziny przed snem. Ważne jest również przygotowywanie posiłków z dobrej jakości, świeżych produktów. Podstawowym sposobem obróbki żywności powinno być gotowanie. W diecie przy chorej wątrobie można także jeść dania pieczone, przygotowywane w folii, pergaminie, w naczyniach ceramicznych oraz na ruszcie w piekarniku. Dowiedz się więcej na temat tego, co to jest dieta wątrobowa i co jeść w przypadku problemów z wątrobą.

Dieta na stłuszczenie wątroby - czego unikać?

Stłuszczenie wątroby oraz inne schorzenia narządu wymagają unikania niektórych produktów spożywczych, które mogą nasilić zmiany chorobowe oraz przyczynić się do trwałego uszkodzenia narządu. Na szczycie listy składników zakazanych znajdują się napoje alkoholowe, gazowane wody mineralne, gazowane napoje (typu coca-cola oraz inne "napoje kolorowe"), a także kakao, czekolada oraz niektóre rodzaje pieczywa (chleb żytni, świeży, razowy, pieczywo chrupkie). Ponadto dietanastłuszczeniewątroby wymaga wyeliminowania tłustych wędlin, konserw, podrobów, jaj gotowanych na twardo, tłustych serów podpuszczkowych, grubych kasz (pęczak, kasza gryczana), grubych makaronów czy klusek kładzionych. Osoby borykające się z problemami wątrobowymi nie mogą jeść również tłustych, zawiesistych zup na mocnych wywarach mięsnych, kostnych, grzybowych oraz potraw zasmażanych, pikantnych, z warzyw kapustnych i nasion roślin strączkowych. Konieczne jest również unikanie dań takich jak placki ziemniaczane, bliny oraz racuchy. Dieta wątrobowa wymaga też wyeliminowania tłuszczów zwierzęcych (smalec, słonina, łój) oraz niektórych tłuszczów roślinnych (margaryny twarde, olej palmowy, tłuszcze uwodornione). Na liście produktów zakazanych znajdują się także warzywa kapustne, cebula, czosnek, por, suche nasiona roślin strączkowych, ogórki, brukiew, rzepa, kalarepa, papryka, warzywa w postaci grubo startych surówek, zasmażane, solone i konserwowe. Dieta przy chorej wątrobie wyklucza też owoce niedojrzałe, gruszki, czereśnie, daktyle, orzechy, torty, tłuste kremy, ciasta, desery z kakao, wszystkie mięsa i ryby tłuste. Osoby z problemami wątrobowymi muszą również wyeliminować przyprawy takie jak: ocet, pieprz, papryka ostra, chilli, curry, ziele angielskie, liść laurowy i gałka muszkatołowa.

Dieta wątrobowa to szereg zasad, które pozwolą wspomóc pracę gruczołu i pozwolą uniknąć rozwoju procesu chorobotwórczego oraz uszkodzeń narządu. To ważne z uwagi na liczne funkcje pełnione przez wątrobę. Zaburzenia jej funkcjonowania wpływają bowiem na kondycję całego organizmu, dlatego warto zadbać o właściwą dietę oraz o zdrowy tryb życia, które pozwolą uniknąć problemów i ułatwią utrzymanie doskonałego zdrowia przez całe życie.

 

Źródła:

https://www.szpital.lublin.pl/attachments/article/774/dieta_watrobowa.pdf

http://waskoczopnik.pl/pdf/Dieta_watrobowa.pdf

http://www.magodent.pl/phavi/at/upl/2017/0818/0834-19-0132-od-1-zal-nr-1a-dieta-watrobowa.pdf

http://www.bieganski.com.pl/other/doc/2591/watrobowa.pdf

 

Materiał partnera

Reklama

Polecamy również

Skomentuj